Máy phát điện dự phòng là hạng mục khá quen thuộc trong các công trình, nhà xưởng, tòa nhà, văn phòng và cơ sở sản xuất. Tuy nhiên, thực tế lựa chọn máy phát điện không đơn giản chỉ là cộng tổng công suất thiết bị rồi chọn một tổ máy có số kVA lớn hơn.

Nếu tính toán không phù hợp, máy có thể bị quá tải khi động cơ khởi động, làm việc ở tải quá thấp trong thời gian dài hoặc phải đầu tư một hệ thống lớn hơn nhu cầu thực tế.

Dưới đây là một số vấn đề nên kiểm tra trước khi lựa chọn máy phát điện.
1. Xác định chính xác các phụ tải cần cấp điện dự phòng


Trước tiên cần xác định khi mất điện, những thiết bị nào thực sự cần máy phát điện cấp nguồn.

Ví dụ trong một công trình có thể bao gồm:

• Hệ thống chiếu sáng.
• Máy bơm.
• Thang máy.
• Điều hòa.
• Quạt thông gió.
• Máy móc sản xuất.
• Máy tính, máy chủ và hệ thống mạng.
• Thiết bị PCCC.
• Các phụ tải thiết yếu khác.

Không phải lúc nào cũng cần cấp điện cho toàn bộ công trình. Việc phân chia phụ tải ưu tiên giúp giảm đáng kể công suất máy phát điện cần đầu tư.
2. Không chỉ nhìn vào công suất làm việc của thiết bị


Một trong những vấn đề thường gặp là hệ thống có động cơ điện.

Máy bơm, máy nén khí, quạt công nghiệp, điều hòa hoặc các loại motor có thể cần công suất lớn hơn đáng kể tại thời điểm khởi động so với khi đã vận hành ổn định.

Vì vậy khi tính máy phát điện cho những hệ thống này cần xem xét:

• Công suất động cơ.
• Phương pháp khởi động.
• Thời điểm các động cơ khởi động.
• Khả năng các tải khởi động đồng thời.
• Mức sụt áp cho phép của hệ thống.

Nếu chỉ cộng công suất định mức của các motor rồi chọn máy phát điện sát với con số đó, tổ máy có thể bị tụt áp hoặc tụt tần số khi tải lớn khởi động.
3. Phân biệt công suất Prime và Standby


Thông số catalogue của máy phát điện thường thể hiện nhiều mức công suất khác nhau.

Hai thông số thường gặp nhất là:

Prime Power (PRP): công suất sử dụng khi tổ máy làm nguồn điện chính theo điều kiện vận hành được nhà sản xuất quy định.

Standby Power (ESP): mức công suất sử dụng cho nguồn điện dự phòng khi điện lưới gặp sự cố, cũng theo điều kiện vận hành do nhà sản xuất quy định.

Với hệ thống máy phát điện dự phòng cho công trình, cần đọc đúng cách nhà sản xuất công bố công suất để tránh so sánh một model theo Prime với model khác theo Standby.
4. Kiểm tra điện áp, số pha và tần số


Tại Việt Nam, các hệ thống máy phát điện công nghiệp thường phải phù hợp với hệ thống điện của công trình.

Các thông số cơ bản cần xác nhận gồm:

• Máy 1 pha hay 3 pha.
• Điện áp đầu ra.
• Tần số 50 Hz.
• Cách đấu nối trung tính.
• Yêu cầu hệ thống tiếp địa.
• Khả năng cân bằng tải giữa các pha.

Đối với tổ máy 3 pha, cần đặc biệt chú ý khi hệ thống có nhiều phụ tải 1 pha để tránh tình trạng tải giữa các pha chênh lệch quá lớn.
5. Tính cả hệ thống ATS chứ không chỉ riêng máy phát điện


Trong phần lớn công trình sử dụng nguồn điện dự phòng tự động, máy phát điện sẽ làm việc cùng tủ ATS.

Khi điện lưới mất, hệ thống ATS nhận tín hiệu, máy phát điện khởi động và sau khi điện áp/tần số ổn định, tải được chuyển sang nguồn máy phát.

Khi điện lưới trở lại ổn định, tải được chuyển về nguồn lưới và máy phát tiếp tục chạy không tải trong một khoảng thời gian trước khi dừng.

Vì vậy khi thiết kế cần xem xét đồng thời:

• Dòng điện của tải.
• Dòng định mức ATS.
• ATS 3P hay 4P.
• MCCB/ACB bảo vệ.
• Cáp nguồn.
• Bộ điều khiển máy phát điện.
• Tín hiệu khởi động từ xa.
• Phương án liên động giữa nguồn lưới và nguồn máy phát.

6. Quan tâm đến vị trí lắp đặt và độ ồn


Máy phát điện không chỉ là một thiết bị điện mà còn là một động cơ đốt trong.

Khi bố trí máy cần tính đến:

• Lưu lượng gió làm mát.
• Đường thoát khí nóng.
• Hệ thống khí xả.
• Khoảng cách bảo trì.
• Khả năng tiếp nhiên liệu.
• Rung động.
• Tiếng ồn.
• Khả năng đưa máy vào hoặc ra khỏi phòng máy khi sửa chữa lớn.

Đối với khu dân cư, văn phòng, bệnh viện, trường học hoặc các công trình gần khu vực làm việc, tổ máy có vỏ chống ồn thường là lựa chọn phù hợp hơn.
7. Đừng lựa chọn chỉ dựa vào giá mua ban đầu


Máy phát điện là thiết bị có thời gian sử dụng nhiều năm nên giá mua chỉ là một phần của tổng chi phí.

Trước khi quyết định nên kiểm tra thêm:

• Nguồn gốc và thương hiệu thiết bị.
• Khả năng cung cấp phụ tùng.
• Điều kiện bảo hành.
• Đơn vị kỹ thuật hỗ trợ sau bán hàng.
• Khả năng bảo trì tại địa phương.
• Mức tiêu hao nhiên liệu.
• Động cơ, đầu phát và bộ điều khiển sử dụng.
• Hồ sơ CO, CQ nếu công trình yêu cầu.

Đặc biệt đối với máy phát điện công nghiệp sử dụng cho dự án, hồ sơ kỹ thuật và khả năng hỗ trợ trong quá trình nghiệm thu đôi khi quan trọng không kém bản thân thiết bị.
Kết luận


Một hệ thống máy phát điện phù hợp cần được lựa chọn dựa trên tải thực tế, đặc tính khởi động của thiết bị, chế độ sử dụng và phương án chuyển nguồn của công trình.

Vì vậy trước khi chọn model, nên có ít nhất danh sách phụ tải, công suất từng tải, loại tải và sơ đồ nguyên lý hệ thống điện. Từ những dữ liệu này mới có thể xác định tương đối chính xác công suất máy phát điện và ATS cần sử dụng.

Mình hiện đang làm trong lĩnh vực máy phát điện và giải pháp nguồn điện dự phòng. Anh em kỹ sư hoặc nhà thầu cần hỗ trợ giải pháp, tư vấn lựa chọn máy phát điện cấu hình phù hợp theo nhu cầu có thể liên hệ với mình ạ!

Tham khảo thêm các dòng máy phát điện và tài liệu kỹ thuật:
https://genpower.vn/

Genpower.vn – Đơn vị phân phối Máy phát điện chính hãng
Hotline: 0986 656 130