Tweet
Trong dây chuyền sản xuất thực phẩm, đồ uống và dược phẩm, vệ sinh đường ống là công đoạn quan trọng nhằm hạn chế cặn bẩn và nguy cơ nhiễm bẩn sản phẩm. Hệ thống CIP được sử dụng để làm sạch thiết bị mà không cần tháo rời toàn bộ đường ống. Tuy nhiên, không phải mọi loại van vi sinh đều đáp ứng tốt phương pháp này. Việc lựa chọn cần dựa trên thiết kế, vật liệu và khả năng tiếp cận của dung dịch vệ sinh.
Hệ thống CIP là gì và có liên quan thế nào đến van vi sinh?
CIP là phương pháp vệ sinh tại chỗ, cho phép dung dịch làm sạch được tuần hoàn hoặc dẫn qua thiết bị và đường ống theo quy trình thiết lập. Phương pháp này được sử dụng trong nhiều dây chuyền sản xuất có yêu cầu vệ sinh cao. Van vi sinh đóng vai trò kiểm soát hướng dòng dung dịch và là một trong những thiết bị cần được làm sạch. Khả năng vệ sinh hiệu quả phụ thuộc vào cấu tạo van và điều kiện vận hành thực tế.
Nguyên lý vệ sinh CIP trong đường ống
Quy trình CIP thường sử dụng các giai đoạn như tráng sơ bộ, tuần hoàn dung dịch làm sạch, tráng trung gian và tráng cuối theo yêu cầu công nghệ. Dung dịch được đưa qua đường ống và thiết bị để loại bỏ cặn bám trên bề mặt tiếp xúc. Hiệu quả làm sạch chịu ảnh hưởng bởi nồng độ hóa chất, nhiệt độ, thời gian tiếp xúc và điều kiện dòng chảy. Vì vậy, hệ thống cần được thiết kế để dung dịch tiếp cận những vị trí cần vệ sinh.
Vai trò của van vi sinh trong hệ thống CIP
Trong quá trình CIP, van vi sinh thực hiện chức năng đóng mở hoặc điều hướng dòng dung dịch giữa các tuyến ống. Đồng thời, bản thân van cũng cần được làm sạch tại những vị trí tiếp xúc với sản phẩm. Một số dòng van được thiết kế với khả năng hạn chế vùng lưu giữ lưu chất và hỗ trợ dòng dung dịch vệ sinh tiếp cận bề mặt bên trong. Tuy nhiên, trình tự đóng mở trong quá trình CIP phải phù hợp với cấu tạo van và quy trình đã được xác nhận.
Những yêu cầu đối với van vi sinh sử dụng trong hệ thống CIP
Để sử dụng hiệu quả trong hệ thống CIP, van vi sinh cần đáp ứng các yêu cầu về kết cấu, vật liệu và khả năng vệ sinh. Thiết kế không phù hợp có thể tạo vùng lưu giữ sản phẩm hoặc khiến dung dịch làm sạch khó tiếp cận một số bề mặt. Vì vậy, người dùng cần xem xét thông số và tài liệu kỹ thuật thay vì chỉ dựa trên tên gọi van vi sinh.
- Thiết kế hạn chế vùng đọng: Giảm những vị trí khó thoát hết sản phẩm hoặc dung dịch vệ sinh.
- Bề mặt phù hợp: Độ hoàn thiện bề mặt phải đáp ứng yêu cầu của hệ thống.
- Vật liệu tương thích: Thân van và gioăng cần chịu được hóa chất vệ sinh ở nồng độ, nhiệt độ sử dụng.
- Khả năng thoát lưu chất: Hạn chế lưu giữ nước hoặc hóa chất sau khi vệ sinh.
- Cơ cấu đóng mở phù hợp: Cho phép vệ sinh các khu vực tiếp xúc theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Ngoài ra, khả năng vệ sinh còn phụ thuộc vào vị trí lắp đặt và thiết kế toàn bộ đường ống.
Những loại van vi sinh phù hợp với hệ thống CIP
Nhiều dòng van vi sinh có thể được sử dụng trong hệ thống CIP nếu được thiết kế và lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, mức độ làm sạch của từng loại có sự khác biệt do cấu tạo bên trong và vị trí làm kín. Vì vậy, cần đánh giá cụ thể từng dòng van trước khi tích hợp vào dây chuyền sản xuất.
Van bướm vi sinh thường được sử dụng trong các hệ thống thực phẩm và đồ uống. Một số thiết kế cho phép vệ sinh tại chỗ khi thực hiện đúng trình tự vận hành.
Van màng vi sinh có thể phù hợp với những hệ thống yêu cầu kiểm soát tốt vùng lưu giữ sản phẩm. Khả năng thoát lưu chất còn phụ thuộc vào tư thế lắp đặt và thiết kế thân van.
Đối với van bi vi sinh, cần lưu ý những khoang rỗng quanh viên bi có thể gây khó khăn khi làm sạch. Vì vậy, phải lựa chọn loại có thiết kế vệ sinh phù hợp nếu sử dụng trong hệ thống CIP.
Xem thêm: Cách lựa chọn van vi sinh phù hợp với hệ thống
Những lưu ý khi vận hành và vệ sinh van vi sinh bằng CIP
Khi vận hành CIP, cần tuân thủ giới hạn nhiệt độ, áp suất và khả năng chịu hóa chất của van. Đặc biệt, gioăng làm kín có thể bị ảnh hưởng nếu sử dụng dung dịch vệ sinh không tương thích hoặc vượt quá điều kiện cho phép.
Bên cạnh đó, người vận hành phải kiểm tra khả năng thoát hết dung dịch sau chu trình. Hệ thống cũng cần được xác nhận hiệu quả làm sạch theo yêu cầu sản xuất, không nên mặc định rằng có tuần hoàn dung dịch là mọi bề mặt đã được vệ sinh đầy đủ.
Kết luận
Van vi sinh có thể sử dụng trong hệ thống CIP khi đáp ứng yêu cầu về cấu tạo, vật liệu và khả năng làm sạch. Việc lựa chọn đúng loại van giúp hỗ trợ vệ sinh đường ống và nâng cao hiệu quả vận hành. Khách hàng có thể tham khảo các dòng van vi sinh tại Tuấn Hưng Phát để lựa chọn thiết bị phù hợp với quy trình sản xuất.